Start » Columns » Column Ben van Althuis – Valentijn

Column Ben van Althuis – Valentijn

Youp van ‘t Hek terug… ik ook terug, dacht ik zaterdagmiddag arrogant. Niet dat ik ook maar in de schaduw kan staan van deze onvolprezen cabaretier en columnist van het NRC, maar hij heeft een onzekere periode achter de rug en ook ik zat de laatste weken niet echt goed in m’n vel. Gezondheidsproblemen en het verlies van de zus van mijn vrouw lieten ook bij mij dusdanig sporen na, dat de lust tot schrijven ontbrak. Maar als Youp het op kan pakken…, wie ben ik om het niet te doen.

Dan is het ook nog Valentijnsdag. De dag dat geliefden elkaar dienen te overladen met cadeautjes, gezellige etentjes, of een gezamenlijke onderdompeling in een badkuip vol geurend water, rozenblaadjes en  brandende theelichtjes. Wat daarna komt mag iedereen zelf invullen. Leuk voor mensen die nog niet al te veel moeite hoeven te doen om zich over de rand van het bad in het warme water te laten glijden, maar voor mij is deze periode voorbij. Ik ben ervan overtuigd dat als mijn vrouw en ik eindelijk in de kuip liggen het grootste deel van het water op de grond ligt, de kaarsjes uit zijn en de rozenblaadjes door het afvoerputje zijn weggespoeld. Nee, wij houden het maar bij lekker samen eten.

Er is overigens nog een reden waarom ik toch wat huiverig ben voor Valentijn. Volgens de overlevering kreeg in het jaar 270 na Christus een jonge Romeinse priester het aan de stok met Keizer Claudius II. Claudius was in een zware strijd met de Goten verwikkeld en wilde niet dat zijn soldaten trouwden. Het zou ze immers kunnen afleiden als ze thuis hun krachten verspeelden en dat kon hij nou juist niet gebruiken. Maar priester Valentijn lapte het verbod aan zijn goddelijke laars en trouwde de verliefde stelletjes toch. Toen de keizer dat hoorde liet hij Valentijn oppakken, martelen en uiteindelijk onthoofden. Echter, vlak voor op 14 februari de bijl viel stak de priester de dochter van een van zijn bewakers een briefje toe. Ondertekend: “Ga voor de liefde…, van je Valentijn.” Kijk en daar zit nou mijn bedenking. Dat voor liefde gaan vind ik prima, maar als daarbij dan mijn hoofd moet worden afgehakt…

Gelukkig  is er volgens verschillende bronnen ook een heel andere uitleg mogelijk.  Volgens die overlevering is Valentijnsdag een afgeleide van het Romeinse Lupercalia feest. Lupercalia werd op 15 februari gevierd ter ere van vruchtbaarheidsgod Lupercus. Voor de oude romeinen was dat destijds een belangrijk feest. Het verhaal vermeldt dat het feest werd gevierd in een enorme grot vlak bij Rome. (Dezelfde grot overigens waar nogal luguber de stichters van Rome, Romulus en Remus, aan de wolven waren opgevoerd) In een grote kom werden de namen van ongehuwde jonge vrouwen gegooid en jonge mannen mochten dan om de beurt een naam trekken. Tijdens het feest waren deze twee jonge mensen elkaars partner met al het moois wat daarbij hoort. Een kansspel dat volgens mij in deze tijd van digitale dating en over elkaar struikelende TV-loterijprogramma’s ook best zou kunnen worden toegepast. Toen in Europa het Christendom echter de overhand kreeg werd dit ‘heidense’ feest door de kerk verboden en vervangen door Valentijnsdag.

Zeker is dat de Engelse emigranten de huidige vorm van Valentijnsdag heel veel later in Amerika hebben geïntroduceerd. De traditie werd daar opgepakt door de commercie en is later, vanuit de States, ook in veel Europese landen een populair feest geworden. 14 Februari, de dag waarop je een geliefde – al dan niet anoniem – kunt verrassen. En misschien wordt dat dan ook wel beantwoord. Maar dat is geen zekerheid. Toen ik gistermiddag bij een van mijn favoriete kassières in de supermarkt stond af te rekenen, zei ze cynisch tegen mijn vrouw: “En, heb je al een flinke ruiker gehad?” Mijn vrouw knikte ontkennend, waarop ik de bal terug kaatste: “Wie weet staat jou morgen wel iets héél moois te wachten.” Ze keek me aan, fronste haar wenkbrauwen en zei enigszins wrang: “Ben bang van niet.” Toen ging ze door met het aanslaan van onze boodschappen.

Ben van Althuis

www.benvanalthuis.nl